BURSA SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER ODASI

BURSA SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER ODASI FORUMU
Zaman: 30 Eki 2014, 14:44

Tüm zamanlar UTC




Yeni başlık gönder Başlığa cevap ver  [ 5 mesaj ] 
Yazar Mesaj
 Mesaj Başlığı: tacirin şirkete dönüşmesi
Yeni mesajGönderilme zamanı: 17 Ara 2010, 14:45 
Çevrimdışı
kayıtlı kullanıcı
Kullanıcı avatarı

Kayıt: 31 Ara 2009, 12:22
Mesajlar: 374
NEVİ DEĞİŞİM


Ticari faaliyetlerimizi yürütürken bazen mevcut ticari kimlik şeklinden farklı bir ticari kimlik şekline dönüşüm ihtiyacı duyabiliyoruz. Gerçek kişi adına yürütülen faaliyet türünden tüzel kişi şirket türüne veya tüzel kişiliğe haiz bir şirket türünden diğer bir şirket türüne dönüşüme gereksinim duyulabilir. İşte tartışacağımız ve yanıt arayacağımız konu bu.


Tür değişimi (Nevi Değişim) birkaç şekilde karşımıza çıkabiliyor. Bunlar


1-) Gerçek kişi tacirlerin tüzel kişi tacir şekline dönüşmesi


2-) Tüzel kişi tacirlerin kendi aralarında (örneğin Limited Şirktin Anonim Şirkete veya Anonim Şirketin Limited şirkete) dönüşmesi şeklinde olabilir.


A – 1.) GERÇEK KİŞİ TACİR TÜRÜNDEN TÜZEL KİŞİ TACİR TÜRÜNE DÖNÜŞÜM


VERGİ HUKUKU AÇISINDAN


Gerçek kişi tacirlerin tüzel kişi tacir şekline dönüşmesi hususunda; Ticaret Yasamızın bir kısım maddelerinde ayın nevinden sermaye şeklinde açıklamalara yer verilmiş olmakla birlikte, asıl düzenleme Gelir Vergisi kanunun 81. ve Katma Değer Vergisi kanununun 17 maddesinde yapılmıştır.

Gelir vergisi yasamızın 81 maddesinde vergilendirilmeyecek değer artışı kazançları düzenlenmiştir. 81/2 madde metninde Vergilendirilmeyecek değer artışı kazançları kapsamında “ Kazancı bilanço esasına göre tespit edilen ferdi bir işletmenin bilançosunun bir sermaye şirketine aktif ve pasifiyle bütünüyle devir olunması, devir alan şirketin bilançosuna aynen geçirilmesi ve devredilen ferdi işletmenin sahip veya sahiplerinin şirketten, devir bilançosuna göre hesaplanan öz sermayesi tutarında ortaklık payı alması (Bu ortaklık payını temsil eden hisse senetlerinin nama yazılı olması ) koşuluyla devir işlemi gelir vergisinden istisna olacaktır(GV 81 M).

Yasa metninden bir nevi şirketleşme teşvik edilmekte olup, bu amaçla belirtilen koşullara uyulması kaydıyla yapılan işlem gelir vergisi dışına bırakılmaktadır. Koşullar neler?
1-) Bilanço esasına göre defter tutmak
2-) Bir sermaye şirketine devredilmek
3-) Bilançonun tüm unsurlarıyla birlikte aktarılması
4-) İşletme sahiplerine devrolan bilançoya göre hesaplanacak öz varlık üzerinden hisse verilmesi
5-) Bu hisselerin nama yazılı olması


Yapılan bu işlem aynı zamanda 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Yasanın 17/4-c. Maddesinin “Gelir Vergisi Kanununun 81 inci maddesinde belirtilen işlemler ile Kurumlar Vergisi Kanununa göre yapılan devir ve bölünme işlemleri anılan yasal hükümlere uyulması koşuluyla KDV kapsamı dışında bırakılmıştır. Aynı zamanda bu kapsamda vergiden istisna edilen işlemlere Katma Değer Vergisi Kanununun 30 uncu maddesinin (a) bendi hükmünün uygulanmayacağı belirtilmiştir. Böylece İşlem sonunda faaliyetini bırakan, bölünen veya infisah eden mükelleflerce yüklenilen ve indirilemeyen vergiler, faaliyete başlayan veya devir ve bölünme sonrasında devredilen veya bölünen kurumların varlıklarını devralan mükellefler tarafından mükerrer indirime yol açmayacak şekilde indirim konusu yapılabileceği hükme bağlanmıştır (KDV 17/4 ).

Danıştay Vergi Dava Daireleri Genel Kurulunun 1994 / 465 esas, 1995 / 45 karar sayılı ilamında “ Türk Ticaret Kanununun 152. maddesinde nevi değiştirmede yeni şirket, eski şirketin devamı kabul edildiğinden, kolektif şirketin anonim şirkete dönüşümünde tüm aktif ve pasifin devrinde, 3065 sayılı Yasa anlamında bir teslimin varlığının kabul edilemeyeceği” şeklindeki karar vererek devir işlemini teslim olarak kabul etmemiş ve KDV kapsamı dışında kaldığını yasaya uygun şekilde onaylamıştır. Bu yasal düzenlemeler gereği yukarıda anılan çerçevede yapılan devir işlemleri gelir ve katma değer vergisi kapsamı dışında bırakılmaktadır.





A – 2.) TİCARET HUKUKU AÇISINDAN
Madde 0139:
Kanunda aksine hüküm olmadıkça ticaret şirketlerine sermaye olarak :
1. Para, alacak, kıymetli evrak ve menkul şeyler;
2. İmtiyaz ve ihtira beratları ve alameti farika ruhsatnameleri gibi sınai haklar;
3. Her nevi gayrimenkuller;
4. Menkul ve gayrimenkullerin faydalanma ve kullanma hakları;
5. Şahsi emek;
6. Ticari itibar;
7. Ticari işletmeler;
Telif hakları, maden ruhsatnameleri gibi iktisadi değeri olan sair haklar konabilir.


TTK 279/4. maddesi gereği “Paradan başka sermaye olarak konan haklar ve mallarla bunlara mukabil verilecek hisse senetlerinin miktarı ve mevcut bir işletmenin devir alınması söz konusu olduğu takdirde bunların bedelinin” ana sözleşmede belirtilmesi gerekmektedir.


Ortaklardan biri, sermayeyi ayın olarak koymayı taahhüt etmişse sözleşmede; aynın neden ibaret olacağı; değerinin nasıl biçileceğiyle taahhüt ettiği sermayeye ne miktarda mahsup edileceği ve bunun karşılığı olarak esas sermayeden kendine ne miktarda bir iştirak payı düşeceği konularının açıkça yazılı olması gerekmektedir. Şirketin ortak veya üçüncü şahıslardan paradan başka mali kıymetler devralması kararlaştırılmış bulunuyorsa sözleşmede, devralınacak mali kıymet, devredenin ad ve soyadı ve şirketin vereceği karşılık belirtilmelidir (TTK. 508 M).


Konan ayın nevinden bir sermaye veya devir alınması kararlaştırılan bir işletmeye veya bazı ayinlere değer biçilmesinde hile kullanan kurucularla, bu fiilde kendilerine iştirak edenler, şirketin bu yüzden uğradığı zararı müteselsilen tazmin ile sorumlu tutulabilecekleri gibi haklarında Türk Ceza Kanununun 343 üncü maddesi gereği ceza davası açılabileceği bilinmelidir (TTK.307.M).


Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler ve açıklamalar dikkate alındığında bir gerçek kişinin mevcut bir sermaye şirketine (Anonim veya Limited) ayın nevinden sermaye olarak aktarılmasında öz varlık hesaplamalarının mahkeme marifetiyle yapılması ve akabinde şirkete sermaye artış kararıyla birlikte şirketin sermaye maddesinin buna uygun şekilde tadil edilmesi uygun olacaktır. Bu aşamada öz varlık hesaplanacağı tarih itibariyle usulüne uygun tutulmuş defterlerle uyumlu bilanço, gelir tablosu ve varlık – kaynak kalemleriyle ilgili envanter işlemlerinin yapılarak envanter listelerinin hazırlanmış olmasında fayda vardır. Böylece ayın nevinden aktarılan sermayenin nelerden ibaret olduğu ve değerlerinin nasıl belirlenmiş olduğu hususunda sonradan herhangi bir tereddüt gündeme gelmemiş olur.


Uygulamada bazen mevcut bir sermaye şirketi yerine yeni bir şirket kurulması yoluna gidilebilmesi olanaklı olmakla birlikte, Gelir Vergisi Yasasının yukarıda anılan maddesi hükmü dikkate alındığında bu uygulamanın mevcut bir şirket üzerinden yapılmasının yasa hükmüne daha uygun olacağı anlaşılmaktadır. Bu tür bir yol seçildiğinde ise yapılması gereken işlem şirketten sermaye artış kararı ile birlikte sermaye maddesinin tadili ve tadil metninde ayın sermayenin tespit edildiği mahkeme ve dosya numarası ile öz varlık tutarının belirtilmesi gerekecektir.

B - ) SERMAYE ŞİRKETLERİNDE TÜR DEĞİŞİMİ


Tüzel kişiliğe haiz şirketlerin tür değiştirmesi yani limited şirketlerin anonim şirkete, anonim şirketlerin limited şirkete dönüşümü Ticaret Yasamızın 152 – 553 – 554 ve 555. maddeleriyle birlikte önceki Kurumlar Vergisi Yasasının 37 – 39. ve yeni Kurumlar Vergisi yasamızın önceki yasaya paralel şekilde 19 – 20. maddelerinde düzenlenmiştir.


B – 1.) TÜRK TİCARET KANUNUNDA YAPILAN DÜZENLEMELER

Nevi değiştirme


Ticaret yasamızda; bir ticaret şirketinin türünün diğer bir ticaret şirketi türüne çevrilmesi yeni şirkete ait kuruluş merasimine tabi tutulmuş olup, bu şekilde oluşturulan, yani yeni türdeki şirket eskisinin devamı olarak kabul edilmiştir (TTK 152.M).


Yargıtay 11. HD 1984/227 Esas, 1984 / 670 Karar sayılı 10.02.1984 tarihli ilamında; Bir şirketin başka bir tür [nevi] şirkete dönüşmesi durumu, işletmenin sadece hukuki biçimini değiştireceği, Hükmi şahsiyeti ile dış ilişkide hak ve borçların aynen kalacağını hüküm altına almıştır.


Ticaret yasamızda yapılan düzenleme gereği ister anonim şirketi limited şirkete ister limited şirketi anonim şirkete dönüştürsün, her iki durumda da yeni kuruluş merasimi uygulanacak ve yeni kurulan şirket eskisinin devamı sayılacaktır.

Diğer taraftan Anonim şirketlerin Limited Şirkete dönüşümüyle ilgili yasanın 553 – 554 ve 555. maddelerinde ayrı düzenlemeler yapılmıştır. Bu düzenlemeler gereği ;


Bir Anonim şirket tasfiye edilmeksizin Limited şirkete çevrilebilmesi için ;


1-) Yeni kurulacak olan Limited şirketin esas sermayesinin, dönüşecek Anonim Şirketin esas sermayesinden az olmaması;


2-) Dönüşecek Anonim şirketin pay sahiplerine şirket mukavelesiyle tespit edilmiş şekle uygun olarak yapılacak bir ilanla, sahip oldukları payların itibari değerlerine kadar yeni kurulan Limited şirketin esas sermayesine iştirak imkanının verilmesi;


3-) Bu suretle iştirak edecek kimselerin koyacakları paylar tutarının, anonim şirketin esas sermayesinin en az üçte ikisine tekabül etmesi şartları aranacaktır (TTK. Madde 553).


Ayrıca Yeni kurulacak Limited şirkete hiç iştirak etmeyen veya Anonim Şirketteki paylarının yalnız bir kısmı ile iştirak eden her pay sahibi Limited şirketten, infisah eden anonim şirket mallarından kendisine düşecek miktarın ödenmesini isteyebilir. İlgili hissedar veya hissedarlara düşen bu miktar anonim şirket genel kurul toplantısında temsil olunan esas sermayenin üçte ikisine tekabül eden bir çoğunluk tarafından kabul edilecek olan bir bilançoya göre hesap edilmelidir (TTK. Madde 554).


Diğer taraftan alacaklıların hakları ile ilgili; Yeni kurulan Limited şirketin ticaret siciline kaydedilmesiyle dağılan anonim şirketin malları, kendiliğinden limited şirkete intikal edecek; limited şirketin ticaret siciline tescil edilmesiyle sözleşmesinde yazılı şekilde ve üç defa yapılacak ilanla, dağılan anonim şirketin alacaklıları üçüncü ilandan itibaren bir aydan az olmamak üzere tayin edilecek münasip bir zaman içinde haklarını bildirmeye davet edileceklerdir. Bu müddet içinde noter protestosuyla itiraz edilmediği takdirde borçların limited şirkete intikal edeceği ilanda açıkça bildirilecektir. İtiraz vukuunda bildirilen alacak ya ödenir veya teminatla güven altına alınır. Bütün alacaklıların hakları bu şekilde teminat altına alınmadıkça dağılan anonim şirketin mallarından pay sahiplerine hiçbir ödeme yapılamaz.


Müdürler dağılan anonim şirktin alacaklılarına karşı bu hükümlere riayet edilmemesinden dolayı, kusursuz olduklarını ispat etmedikçe, şahsen ve müteselsilen sorumludurlar. Anonim şirktin dağılması tecil ve ilan edilmek üzere ticaret siciline bildirilir. Limited şirketi borçlu olarak kabul etmeyen alacaklıların hakları ödenip veya teminat altına alındıktan sonra dağılan anonim şirketin ticaret sicilinden kaydının silinmesi Limited şirket tarafından talep edilir (TTK. Madde 555).



Yargıtay 4. HD. 1978 / 9965 esas 1979 / 5152 Karar Sayılı 10.04.1979 tarihli ilamında
“ Haksız eylemin işlenmesinden ve davanın açılmasından sonra, davacı şirketin tür [nev'i] değiştirip kollektif şirket durumundan anonim şirket durumuna dönüşmesi, kural olarak şirketin hak ve borçlarında bir değişiklik meydana getirmez; olsa olsa şirketin temsilcileri değişebilir.


Çünkü, TTK. 152. maddesinin hükme bağladığı (nev'i değiştirme) hali, en geniş anlamı ile bir işletmenin hukuksal bir biçimden diğer bir hukuksal biçime çevrilmesi; yani hukuksal ve ekonomik birlik [ayniyet] ve devamlılığını sürdürerek başka bir ticaret şirketi olarak, başka ve o ortaklık tipine uygun statü ve unvanlar ortaya çıkması demektir “ şeklinde hüküm kurmuştur.




B – 2.) VERGİ HUKUKUNDA YAPILAN DÜZENLEMELER




Yeni 5520 Sayılı KVK ‘ da yapılan düzenleme önceki yasanın 37 – 39. maddelerine benzerlik gösterecek niteliktedir. Yasanın 19. tasfiye, Birleşme, Devir, Bölünme ve Hisse Değişimi başlıklı maddesinde devir bölünme ve hisse değişimi aşağıdaki şekilde şarta bağlanmış ve bu şartlara uygun şekilde yapılan tür değişimi de devir hükmünde kabul edilmiştir. Buna göre ;


a. Birleşme sonucunda infisah eden kurum ile birleşilen kurumun kanuni veya iş merkezlerinin Türkiye'de bulunması.

b. Münfesih kurumun devir tarihindeki bilanço değerlerinin, birleşilen kurum tarafından bir bütün halinde devralınması ve aynen bilançosuna geçirilmesi.


Aynı yasanın 20. maddesinde ise Devir, bölünme ve hisse değişimi hallerinde vergilendirme aşağıdaki şartlara bağlanmıştır.


1.) Devirlerde, aşağıdaki şartlara uyulduğu takdirde, münfesih kurumun sadece devir tarihine kadar elde ettiği kazançlar vergilendirilir; birleşmeden doğan karlar ise hesaplanmaz ve vergilendirilmez:


a. Şirket yetkili kurulunun devre ilişkin kararının Ticaret Sicilinde tescil edildiği tarih, devir tarihidir. Münfesih kurum ile birleşilen kurum;


Devir tarihi itibarıyla hazırlayacakları ve müştereken imzalayacakları münfesih kuruma ait kurumlar vergisi beyannamesi ile, Devir işleminin hesap döneminin kapandığı aydan kurumlar vergisi beyannamesinin verildiği ayın sonuna kadar geçen süre içerisinde yapılması halinde, münfesih kurumun önceki hesap dönemine ilişkin olarak hazırlayacakları ve müştereken imzalayacakları münfesih kuruma ait kurumlar vergisi beyannamesini, birleşmenin Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edildiği tarihten itibaren otuz gün içinde münfesih kurumun bağlı bulunduğu vergi dairesine verirler.


b. Birleşilen kurum, münfesih kurumun tahakkuk etmiş ve edecek vergi borçlarını ödeyeceğini ve diğer ödevlerini yerine getireceğini münfesih kurumun birleşme sebebiyle verilecek olan kurumlar vergisi beyannamesinin ekinde vereceği bir taahhütname ile taahhüt eder. Mahallin en büyük mal memuru, bu hususta birleşilen kurumdan ayrıca teminat isteyebilir. Hükmüne yer vermiştir. Aynı madenin devamında ise; Devir ve birleşme işlemlerinden doğan karların hesaplanmayacağı ve vergilendirilmeyeceği hükme bağlanmıştır.


Tür değiştiren yeni şirketin her halükarda tür değişikliğinin tescil ve ilanı tarihi itibariyle yeni unvana ve VUK.’ a göre tutması zorunlu ticari defterlerini yeniden (yeni açılış gibi) noter tasdiklerini yaptırmaları gerekmektedir.


Devreden Zararların Mahsubu: Tür değişikliği, KVK hükmüne uygun gerçekleştirilirse, tür değişikliği devir hükmünde olduğundan, devir’e ilişkin hükümler geçerli olacaktır. Devirde devrolan şirketin zararlarının mahsubuna ilişkin hükümler aşağıdaki gibidir. Kanun hükmünden anlaşılacağı üzere, kurumlar vergisi kanununa uygun gerçekleştirilen devirlerde, devralan kurumun, devrolan kuruma ait zararları mahsup edebilmesi için üç şart öngörülmektedir.


a. Devir suretiyle infisah eden kurumlar ile devralan kurumlar aynı sektörde faaliyet göstermelidir,
b. Devir suretiyle infisah eden kurumların son beş yıla ait kurumlar vergisi beyannamelerini kanuni sürede vermiş olmalıdır,
c. Mahsup edilecek zarar tutarı, devir tarihi itibariyle devrolan kurumun zarar dışındaki aktif toplamını geçmemelidir.


Nevi değiştirmede, devirden farklı olarak, eski nevideki bilanço değerleri ile birlikte, bu değerleri temsil eden bilanço hesapları da yeni nevideki bilançoya intikal eder. Bu açıdan eski nevideki birikmiş zararların indirim de devir halinde olduğundan farklı olmalıdır. Nevi değiştirmede ekonomik varlıkta bir değişiklik olmuş değildir. Nevi değişikliğinin devir hükmünde sayılması nedeniyle, nevi değiştiren şirketin zarar indiriminin şartlara bağlanması doğru bir yaklaşım değildir.


Yukarıda sıralanan yasa hükümleri çerçevesindeki prosedür takip edilerek kurulacak olan yeni şirketin, Şirket kuruluş işlemleri yapılırken Ana sözleşmenin 1. maddesi ……….Ticaret Sicilinin ……./……. Sicil numarasında kayıtlı ……………..şirketinin Türk Ticaret kanununun 152. maddesine göre nevi değiştirmesi suretiyle aşağıda adları, soyadları, uyrukları ve ikametgahları yazılı kurucular arasında bir Anonim – ( Limited ) Şirket kurulmuştur. Şeklinde düzenlenmesi ve kurucuların isminin yazılması gerekecektir.


Şirketin sermaye ile ilgili 6. maddesine ise; “ Ayni sermaye Türk Ticaret Kanunun 152. maddesine göre nevi değiştiren ………..Ticaret sicil memurluğunun …./……sicil numarasında kayıtlı …………….. Anonim – ( Limited ) Şirketi unvanlı şirketin öz varlığı olup bu öz varlık ………Asliye ….Ticaret ( Asliye Hukuk ) Mahkemesinin …/…/… tarih ve …../…. Esas , …./…. Sayılı kararı ile bu dosyada bulunan bilirkişi raporuyla tespit edilmiştir. Söz konusu şirketin öz varlığı tüm aktif ve pasifiyle birlikte iş bu şirkete intikal etmiştir.
Ayni sermaye karşılığında çıkacak paylar şirketin kuruluşundan itibaren üç yıl geçmedikçe (Anonim Şirketlerde iki yıl) başkasına devredilemez. Nevi değiştiren şirketin ortaklarının şirketin muamelelerinden doğan bütün mükellefiyet ve borçları iş bu şirket bünyesinde aynen devam edecektir. Şeklindeki hükümlere yer verilmesi gerekmektedir.

_________________
Kod:
Nuri ŞEN


Başa Dön
 Profil Özel mesaj gönder  
 
 Mesaj Başlığı: Re: tacirin şirkete dönüşmesi
Yeni mesajGönderilme zamanı: 17 Ara 2010, 14:46 
Çevrimdışı
kayıtlı kullanıcı
Kullanıcı avatarı

Kayıt: 31 Ara 2009, 12:22
Mesajlar: 374
ŞAHIS İŞLETMESİNİN LİMİTED ŞİRKETE DÖNÜŞTÜRÜLMESİ


1. Mevzuat



1.1. Türk Ticaret Yasası Yönünden



Limited şirketler kurulurken, bir şahıs işletmesini devir alarak kurulabilirler. Bu durumda şahıs işletmesinin sahibi veya ortakları, limited şirkete işletmelerinin öz sermayesi kadar paya sahip olacaklardır. Şahıs işletmesinin sahipleri limited şirkette bu işletmenin öz sermayesinden daha fazla tutarda pay sahibi olabilirler ancak daha az miktarda pay sahibi olamazlar.



Türk Ticaret Yasasının 404. maddesindeki hüküm bu bahis için de geçerli bulunmaktadır. Bu sebeple aynî sermaye karşılığında sahip olunacak hiseler iki yıl geçmedikçe başkasına devir edilemeyecektir.



1.2. Gelir Vergisi Yasası Yönünden



Gelir Vergisi Yasamızın 81/2 maddesi bu konuyu değişik yönden açıklık getirmekte olup, sözü edilen Yasa hükmüne göre bir şahıs işletmesinin bir sermaye şirketine vergilendirilmeden dönüşebilmesi için bilanço usulüne göre defter tutması gerekmektedir.



Gelir Vergisi Yasasının konumuz ile ilgili olan Vergilendirilmeyecek Değer Artış Kazançları başlıklı 81. maddesi şu hükümleri taşımaktadır.



“Aşağıdaki yazılı hallerde değer artışı kazancı hesaplanmaz ve vergilendirilmez :



1. Ferdi bir işletmenin sahibinin ölümü halinde, kanunî mirasçılar tarafından işletmenin faaliyetine devam olunması ve mirasçılar tarafından işletmeye dahil iktisadî kıymetlerin kayıtlı değerleriyle (bilanço esasına göre defter tutuluyorsa bilançonun aktif ve pasifiyle bütün halinde) aynen devir alınması.



2. Kazancı bilanço esasına göre tespit edilen ferdi bir işletmenin bilançosunun bir sermaye şirketine aktif ve pasifiyle bütün halinde devrolunması, devir alan şirketin bilançosuna aynen geçirilmesi ve devredilen ferdi işletmenin sahip veya sahiplerinin şirketten, devir bilançosuna göre hesaplanan öz sermayesi tutarında ortaklık payı alması (Bu ortaklık payını temsil eden hisse senetlerinin nama yazılı olması şarttır.).



3. Kollektif ve adi komandit şirketlerin bu maddenin (2) numaralı bendinde yazılı şartlar dahilinde nev’i değiştirerek sermaye şirketi haline dönüşmesi (Kollektif ve adi komandit şirketlerin şekil değiştirerek anonim şirket haline dönüşmesi halinde şekil değiştiren kollektif ve adi komandit şirketlerin ortaklarının anonim şirketteki ortaklık paylarını gösteren hisse senetlerinin nama yazılı olması şarttır.)”



Gelir Vergisi Yasasının bu hükmüne göre vergiden muaf olarak devir yapılabilmesi için aranılan şartlar şunlardır.



· Kazancı bilanço esasına göre tespit edilen ferdi bir işletmenin bilançosunun bu sermaye şirketine aktif ve pasifiyle devir olması gerekmektedir.



· Devir alan şirketin bilançosuna, devir olunan şahıs işletmesinin bilançosu aynen geçmelidir.



· Devir edilen şahıs işletmesini sahip veya sahiplerinin şirketten devir bilançosuna göre hazırlanan öz sermaye tutarında ortaklık payı alması zorunludur.



Ferdi işletmelerin sermaye şirketlerine devir ve dönüşümleri, Gelir Vergisi Yasasının 81/2 maddesine tam uygun olarak yapıldığı taktirde değer artış kazancı hesaplanması yapılmayacak ve bu devir vergiden muaf olacaktır. Aksi takdirde, 81/2 maddeye aykırı olarak yapılacak devir işlemleri, Gelir Vergisi Yasası açısından vergiye tabi olacaktır.



Bu işlemler neticesinde devir alınan ferdi işletme aktifi ve pasifi ile Limited Şirket içinde yok olduğundan, bu ferdi işletmenin borcu ve alacağı da Limited Şirkete geçmektedir.


1.3. Katma Değer Vergisi Yasası Yönünden


Kazancı bilanço esasına göre tespit edilen ferdi bir işletmenin Gelir Vergisi Yasasının 81/2 maddesine göre tüm aktif ve pasif ile birlikte bütün olarak bir sermaye şirketine devir edilmesi halinde bu devir Katma Değer Vergisi Yasasının 17/4 maddesi gereğince Katma Değer Vergisinden istisna olmaktadır. Bu şartlara aykırı olarak yapılacak devir Katma Değer Vergisine tabi olacaktır.



Katma Değer Vergisi Yasasının 17/4 maddesindeki istisna hükmünden yararlanabilmek için ferdi işletmenin aktif ve pasifiyle bütün halinde bir sermaye şirketine devri, Gelir Vergisi Yasasının 81/2 maddesinin öngördüğü şartlar dahilinde olmalıdır.



Buna aykırı olarak yapılacak diğer bütün devirlerde Katma Değer Vergisi Yasası açısından vergi alınması ile karşılaşılacaktır.



Örneğin;



Ferdi bir işletmenin kapatılıp, elinde bulunan makinelerin tamamının veya bir kısmının yeni kurulan bir Limited Şirkete devredilmesi halinde istisna söz konusu olmayacak, makinalar gerçek satış bedelleri ile, gerçek satış bedeli söz konusu değil ise, Katma Değer Vergisi Yasasının 267. maddesinde gösterilen hükümler çerçevesinde makinelerin emsal bedeli üzerinden Katma Değer Vergisi alınacak ve bu devir ancak fatura kesmek şeklinde gerçekleştirilebilecektir. Fatura kesilmesi durumu olduğuna göre de devir olan makinelerin işletmede kayıtlı değerleri ile fatura bedelleri arasındaki farkın da Gelir Vergisine tabi olacağı açıktır.


2. Devir Alınacak Şahıs İşletmesinin Öz Sermayesinin Tespit Ettirilmesi




Devir alınacak şahıs işletmesinin öz sermayesinin tespiti için, işletmenin ticari ikametgahının bulunduğu yerdeki Ticaret Mahkemesi’ne şahıs işletmesinin sahibi tarafından başvurulur.

Ticaret mahkemesi, atayacağı bilirkişi vasıtası ile işletmenin öz sermayesinin tespitini yaptırır.

Bu durumda;



- Devir alınacak olan şahıs işletmesinin (Limited Şirkete Dönüşecek) öz sermayesini tespit eden mahkemenin bilirkişi atadığına ilişkin kararı,



- Bilirkişinin mahkeme tarafından tasdik edilen raporunun tarih ve numaraları anasözleşmeye yazılmalıdır.


3. Anasözleşmedeki Sermaye Maddesinin Tanzimi


Şahıs işletmesinin devir alınarak bir limited şirkete ortak olunması durumunda yeni oluşan limited şirketin ana sözleşmesinin sermaye maddesi sermaye koyan ortakların konumlarına göre değişik durumlar arz etmektedir.



a. Yeni şirketin sermayesinin tamamının, devir alınan şahıs işletmesi ortaklarının, bu şahıs işletmesindeki sermayesinden oluşması.



Bu durumda, yeni oluşturulan limited şirketin sermayesinin tamamı şahıs işletmesinden gelen ayni sermayeden meydana gelmektedir.



b. Yeni şirketin sermayesinin tamamının devir alınan şahıs işletmesi ortaklarının, bu işletmedeki paylarından ve buna ek olarak koyacakları nakdi veya ayni sermayeden oluşması.



Bu durumda yeni oluşturulan limited şirketteki payların oranı, devir alınan işletmedeki pay oranları üzerine işletme sahiplerinin ek olarak koyacakları nakdi veya ayni katkı ile meydana gelir.



c. Yeni şirketin sermayesinin bir kısmının, devir alınan şahıs işletmesi sahiplerinden, bir kısmının ise yeni gelecek ortakların koyacakları nakdi veya ayni sermayeden oluşması.



Bu durumda yeni oluşturulan limited şirketin sermayesi, devir alınan işletme sahiplerini sahip oldukları ayni sermaye payları ile dışarıdan yeni gelecek kişiler tarafından konulacak nakdi veya ayni sermayeden meydana gelir.



d. Yeni şirketin sermayesinin bir kısmının devir alınan şahıs işletmesi sahiplerinin sahip oldukları ayni sermaye paylarından ve gene bu kişilerin koyacakları ayni veya nakdi sermaye ile yeni gelecek ortakların koyacakları nakdi veya ayni sermayeden oluşması.



Bu durumda, yeni oluşturulan limited şirketin sermayesi, devir alınan şahıs işletmesi sahiplerini sahip oldukları ayni sermaye paylarının yanına gene şahıs işletmesi sahiplerinin ek olarak koyacakları ayni veya nakdi sermayeden ve dışarıdan yeni gelecek kişiler tarafından konulacak nakdi veya ayni sermayeden meydana gelir.



Örnek:



Bir şahıs işletmesinin devir alınarak bir limited şirkete ortak olunması ile ilgili örnek madde şu şekilde düzenlenmiştir.



Şartlar:



1. Şahıs işletmesi ortağı 10.000.- YTL sermaye ile devir olmaktadır. (A)



2. Şahıs işletmesi ortağı 2.000.- TL nakit (A)



3. Yeni Limited şirkete ayrıca dışarıdan gelen bir kişi (F) 3.000.- YTL nakit, bir kişi (G) ise 5.000.- YTL ayni sermaye getirmektedir. (Ortak F+G)



Örnek Anasözleşme Maddesi:



Şirketin sermayesi 20.000.- YTL kıymetindedir. Bu sermaye her biri 25.- YTL kıymetinde 800 hisseye ayrılmıştır.



Bu sermaye aşağıdaki şekilde tamamen taahhüt edilmiştir.



1.
Ortağın Adı ve Soyadı:
A.
Hisse Adedi:
480 Adet



Aynî Sermaye:
10.000.- YTL



Nakdi Sermaye:
2.000.- YTL



Toplam Sermaye:
12.000.- YTL

2.
Ortağın Adı ve Soyadı:
F.
Hisse Adedi:
120 adet



Ayni Sermaye:
Yok



Nakdi Sermaye:
3.000.- YTL



Toplam Sermaye:
3.000.- YTL

3.
Ortağın Adı ve Soyadı:
G.
Hisse Adedi:
200 adet



Aynî Sermaye:
5.000,- YTL



Nakdi Sermaye:
Yok



Toplam Sermaye:
5.000.- YTL




Bu sermayenin 5.000,- YTL’si nakit 15.000,- YTL’si ise ayni olarak karşılanmıştır. Nakdi sermayenin tamamı taahhüt edilmiştir. Nakdi sermayenin 1/4’ü tescil tarihinden itibaren en geç 3 ay içerisinde, kalanı ise .../..../...., ...../..../.... tarihlerinde /tarihide ödenir. Sermaye taahhüt borçları ortaklar kurulunun alacağı kararlar dairesinde ve tüm ortakların yazılı olurları alınmak suretiyle belirtilen tarih/tarihlerden önce istenebilir.



Aynî sermayenin 10.000,- YTL’lik kısmı Türk Ticaret Yasasının 303. maddesine göre bütün aktif ve pasifi ile birlikte devir alınan Ankara Ticaret Sicili Memurluğu’nun 987654 sicil numarasında kayıtlı Hasan Soylu (A) ferdi işletmesinin öz varlığını teşkil etmiş olup, ferdi işletmenin öz varlığı Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 31/07/2005 tarih ve 2005/123456 Esas ve 2005/654321 karar sayılı kararı ve 30.07.2005 tarihli bilirkişi raporu ile tespit edilmiş bulunmaktadır.



Ayni sermayenin 5.000,- TL’lik kısmı ise Ortak G tarafından konulmuş olup değeri İstanbul 28 Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 24.07.2005 tarihli ve 2005/938254 Esas ve 2005/452839 karar sayılı kararı ve 23.07.2005 tarihli bilirkişi raporu ile tespiti edilmiş bulunmakta olup, Türk Ticaret Yasasının 303. maddesine göre iş bu limited şirkete sermaye olarak konulmuştur.



Aynî sermaye karşılığında sahip olunulan paylar Türk Ticaret Yasasının 404. maddesi hükümlerine göre şirketin kuruluşundan itibaren iki yıl geçmedikçe başkasına devir edilemez. Ferdi işletmenin bütün borç ve alacakları işbu limited şirket bünyesinde aynen devam edecektir.



4. Devir İle Beraber Yapılacak İşler


4.1. Vergi Dairesine Müracaat


Vergi Usul Yasasının İşe Başlamayı Bildirme başlıklı 153. Maddesi’ne 4884 sayılı Kanunun 12' nci maddesiyle eklenen ve 17.06.2003 tarihinde yürürlüğe giren madde “ Ticaret sicili memurlukları, kurumlar vergisi mükellefi olup da Türk Ticaret Kanununun 30 uncu maddesi uyarınca tescil için başvuran mükelleflerin başvuru evraklarının bir suretini ilgili vergi dairesine intikal ettirir. Bu mükelleflerin işe başlamayı bildirme yükümlülükleri yerine getirilmiş sayılır. Bildirim yükümlülüğünü süresi içinde yerine getirmeyen ticaret sicili memurları hakkında işe başlamanın zamanında bildirilmemesine ilişkin usulsüzlük cezası hükümleri uygulanır. “ hükmünü içermektedir. Ancak burada yeni bir şirketin kuruluşu ile beraber başka bir kuruluşunda kapatılması durumu bulunmaktadır. Bu sebeple tavsiyemiz Vergi Dairesine yapılacak müracaatın mükellefin bizzat kendisi tarafından ve bu işlemler için oluşan evrakların tümü ile açıklamalı bir şekilde Vergi Dairesine müracaat’ı yönündedir.



Vergi Usul Yasası 173 No.lu Tebliğde şirketlerin işe başlamalarının Vergi Dairesine bildirilmesi ile ilgili olarak şu ifade yer almaktadır.



“Ticaret Siciline Tescili müteakip tüzel kişilik kazanacak sermaye şirketleri, ticaret siciline kaydolmadan önce veya ticaret siciline kaydolmak üzere müracaat edildiği gün işe başlama bildiriminde bulunacaklardır.”



Getirilen bu hükümlere göre, şirketin kuruluşunda tescil için ticaret sicili memurluğuna başvurulduğu gün aynı zamanda bağlı bulunulacak Vergi Dairesine de başvuru yapılmalıdır.



Vergi Dairesine yapılacak bildirimin posta ile taahhütlü olarak gönderilmesi de mümkündür.



Bu takdirde bildirmenin postaya verildiği tarih vergi dairesine verilme günü kabul edildiğinden, en geç ticaret siciline müracaat edildiği gün, bildirimin postaya verilmesi gerekir.



Yukarıda açıklanan yeni kurulan şirketin vergi dairesine müracaatı ile ilgili işlemler ile beraber kapanacak olan şahıs işletmesinin kapanışı ile ilgili olarak ta aynı müracaat ile vergi dairesine bilgi vermek ve şahıs işletmesini kapatmak yerinde olacaktır.



Vergi Usul Yasasının 168. maddesi işi bırakma bildiriminin, bildirilecek olayın vukuu tarihinden başlayarak bir ay içinde baş vurulmasını öngörmektedir.



Ancak burada istisnai bir durum bulunmaktadır. Vergi dairesine verilecek belgeler içinde kapanacak olan şahıs işletmesi ile ilgili belgelerin yanısıra katılınan şirket ile ilgili belgeler de bulunacaktır. Vergi dairesi bu sayede kapanacak olan şahıs işletmesinin hangi şirkete katıldığını takip edebilecektir.

_________________
Kod:
Nuri ŞEN


Başa Dön
 Profil Özel mesaj gönder  
 
 Mesaj Başlığı: Re: tacirin şirkete dönüşmesi
Yeni mesajGönderilme zamanı: 17 Ara 2010, 14:52 
Çevrimdışı
kayıtlı kullanıcı
Kullanıcı avatarı

Kayıt: 31 Ara 2009, 12:22
Mesajlar: 374
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü












Sayı : B.07.1.GİB.4.34.16.01/GVK-81/2-
Konu : Ferdi bir işletmenin limited şirkete dönüşümü halinde vergilendirmenin nasıl yapılacağı hk.


…………………..

Topkapı/ Maltepe / İSTANBUL



İlgi : Tarihsiz dilekçeniz.



İlgide kayıtlı dilekçenizde; ferdi işletmenizi Limited Şirkete dönüştürmek istediğinizi ve bunu gerçekleştirmek için 31.05.2006 tarihinde Asliye Ticaret Mahkemesine ‘‘ özvarlık tespit’’ talebinde bulunduğunuzu belirterek; a) Bu tarihe kadar fert firmanızın elinde bulunan makine, teçhizat ve stokların kurulacak olan şirkete devrinde herhangi bir fatura veya benzeri bir belge düzenleyip düzenlemeyeceğinizi b) Bu tarihten şirketin tescil tarihine kadar geçen süre içerisinde fert işletmeniz faaliyetine devam edeceğine göre, 31.05.2006 tarihinde oluşacak olan değişikler için nasıl kayıt yapacağınızı c) Yeni kurulacak şirkete ayni sermaye olarak devrolan amortismana tabi iktisadi kıymetler için yeniden amortisman uygulayıp uygulayamayacağınızı d) 31.05.2006 tarihinde özvarlık tespit talebinde bulunduğunuz için 2006/2. dönem gelir geçici ve yıllık gelir vergisi beyannamelerinizi nasıl düzenleyeceğinizi sormaktasınız.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun mükerrer 80.maddesinin son fıkrasında, faaliyetine devam eden ticari bir işletmenin kısmen veya tamamen satılmasından veya ticari işletmeye dahil amortismana tabi iktisadi kıymetlerle birinci fıkrada yazılı hakların elden çıkarılmasından doğan kazançların ticari kazanç sayılacağı ve bunlara ticari kazanç hakkındaki hükümlerin uygulanacağı belirtilmiş, bu maddede geçen “elden çıkarma” deyiminin, mal ve hakların satılması, bir ivaz karşılığında devir ve temliki, trampa edilmesi, takası, kamulaştırılması, devletleştirilmesi, ticaret şirketlerine sermaye olarak konulmasını ifade ettiği, yine aynı maddenin 2.fıkrasında hüküm altına alınmıştır.

Diğer taraftan, aynı Kanunun 81.maddesinin 2.fıkrasında, “Kazancı bilanço esasına göre tespit edilen ferdi bir işletmenin bilançosunun bir sermaye şirketine aktif ve pasifiyle bütün halinde devrolunması, devir alan şirketin bilançosuna aynen geçirilmesi ve devredilen ferdi işletmenin sahip veya sahiplerinin şirketten, devir bilançosuna göre hesaplanan öz sermayesi tutarında ortaklık payı alması. (Bu ortaklık payını temsil eden hisse senetlerinin nama yazılı olması şarttır.)” halinde değer artışı kazancı hesaplanmayacağı, vergileme yapılmayacağı hükmü yer almaktadır.

Bu hüküm doğrultusunda ferdi işletmenin Ticaret Bakanlığı’nın 1980/5 sayılı sirkülerindeki prosedüre uyulmak suretiyle sermaye şirketine dönüşmelerinde dönüşüm kararının alındığı tarih ile sermaye şirketinin hukuken tekemmül ettiği tarih arasında zorunlu olarak geçen süredeki faaliyet neticesinde doğan ticari kazanç ferdi işletmeye ait olacaktır.

Ayrıca bu devirle ilgili olarak sermaye şirketine ayni sermaye olarak konulacak aktif kıymetlerin (makine, tesisat, demirbaş, emtia, menkul ve iptidai madde gibi) Türk Ticaret Kanunu’nun 293 ve 311.maddeleri uyarınca mahkemece tayin edilecek bilirkişi tarafından yeniden değer biçildiği ve bu yeni biçilen değerler ferdi işletmenin bilançosunda yer alan aktif kıymetlerin kayıtlı değerinden yüksek olduğu takdirde söz konusu iktisadi kıymetlerin mukayyet değerleri ile mahkemece tayin edilen bilirkişi tarafından biçilen farkın, kar ve zararın tespiti sırasında göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Ferdi işletme sahipleri ise bu şekilde hesaplanan kazancı adlarına verecekleri yıllık gelir vergisi beyannamesinde ticari kazanç olarak beyan edeceklerdir.

Gelir Vergisi Kanunu’nun “Yıllık Beyanname Verilmesi” başlıklı 92. maddesinde;

“Bir takvim yılına ait beyanname izleyen yılın Mart ayının onbeşinci günü akşamına kadar gelirin sadece basit usulde tespit edilen ticari kazançlardan ibaret olması halinde, izleyen yılın Şubat ayının onbeşinci günü akşamına kadar, tam mükellefiyette vergiyi tarha yetkili vergi dairesine, dar mükellefiyette Türkiye’de vergi muhatabı mevcutsa onun Türkiye’de oturduğu yerin, Türkiye’de vergi muhatabı yoksa işyerinin, işyeri birden fazla ise bu işyerlerinden herhangi birisinin bulunduğu yer vergi dairesine verilir veya taahhütlü olarak posta ile gönderilir.” hükmü yer almaktadır.

Buna göre, devir nedeniyle ferdi işletme sona ereceği için devir tarihine kadar olan döneme ait yıllık gelir vergisi beyannamesi ertesi yılın Mart ayının 15’inci günü akşamına kadar bağlı olunan vergi dairesine verilecektir.

Öte yandan, söz konusu ferdi işletme bilançosunun aktif ve pasifiyle bütün halinde limited şirkete devrolunması, devrolunan şirketin bilançosuna aynen geçirilmesi ve devredilen işletmenin ortaklarının şirketten devir bilançosuna göre hesaplanan özsermaye tutarında nama yazılı ortaklık payı alması durumunda bu devir nedeniyle değer artışı kazancı hesaplanmayacak ve vergileme yapılmayacaktır.

Şahıs şirketinin ortaklarının, sermaye şirketinden, dönüşüm tarihi itibariyle düzenlenen bilançoya göre hesaplanan özsermayeden daha fazla ortaklık payı almamaları, yukarıda yer alan madde hükmü uyarınca vergi dışı tutulmalarının şartlarından biridir.

Bu hükümlere göre, ferdi işletmenizin aktif ve pasifi ile kurulacak bir limited şirkete devrine ilişkin ilgili mahkeme tarafından karar verilmemesi nedeniyle, ferdi işletmeniz bu kararın verileceği tarihe kadar gelir vergisi kanunu hükümlerince vergilendirilecek olup, 2006/2. dönem gelir geçici beyannamenizde 01.01.2006-30.06.2006 dönemi için tek gelir tablosu düzenlemeniz gerekmektedir.

Öte yandan ilgili mahkemece devir kararının alındığı tarih ile limited şirketin hukuken tekemmül ettiği tarih itibariyle çıkarılacak bilanço kalemlerinin, kurulacak limited şirkete ayni sermaye olarak konularak aktif ve pasifiyle aynen geçirilmesi halinde, diğer bir ifadeyle şahıs firmasının bilançosundaki aktiflerin, değerlenmeksizin aynen yeni kurulacak şirkete ayni sermaye olarak konulması ve karşılığında nama yazılı pay alınması durumunda değer artışı kazancı oluşmayacaktır. Ancak, bilanço kalemlerinin Ticaret mahkemesince değerlendirilerek değer tespiti yapılması durumunda, tespit öncesi değerlerle tespit sonrası değerler arasındaki fark ve limited şirketin kuruluşuna kadarki dönemlerde oluşan karlar, gerçek kişi tarafından beyan edilecektir.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 17/4-c maddesine göre Gelir Vergisi Kanunu’nun 81. maddesinde belirtilen işlemler ile Kurumlar Vergisi Kanununa göre yapılan devir ve bölünme işlemlerinin KDV’den istisna olduğu hükme bağlanmıştır.

Buna göre, ferdi işletmenin bilanço esasına göre defter tutması durumunda Gelir Vergisi Kanunu’nun 81. maddesi gereğince ferdi işletmenin kül halinde limited şirkete devredilmesi katma değer vergisine tabi olmayacaktır.

Bilindiği gibi, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 229. maddesinde; ‘‘Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır.’’

231/5. maddesinde; “Fatura, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami yedi gün içinde düzenlenir. Bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturalar hiç düzenlenmemiş sayılır.”,



313. maddesinde; “İşletmede bir yıldan fazla kullanılan ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz bulunan gayrimenkullerle 269. madde gereğince gayrimenkul gibi değerlenen iktisadi kıymetlerin, alet, edevat, mefruşat, demirbaş ve sinema filmlerinin birinci kısımdaki esaslara göre tespit edilen değerinin, bu Kanun hükümlerine göre yok edilmesi amortisman mevzuunu teşkil eder.”,



320. maddesinde de; “Amortisman süresi, kıymetlerin aktife girdiği yıldan başlar. Bu sürenin yıl olarak hesaplanması için (1) rakamı mükellefçe uygulanan nispete bölünür.

Faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerinin kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olanların bu amaçla kullandıkları binek otomobilleri hariç olmak üzere, işletmelere ait binek otomobillerinin aktife girdiği hesap dönemi için ay kesri tam ay sayılmak suretiyle kalan ay süresi kadar amortisman ayrılır. Amortisman ayrılmayan süreye isabet eden bakiye değer itfa süresinin son yılında tamamen yok edilir.

Her yılın amortismanı ancak o yıla ait değerlemede nazara alınabilir.

Amortismanın her hangi bir yıl yapılmamasından veya ilk uygulanan nispetten düşük bir hadle yapılmasından dolayı amortisman süresi uzatılamaz.”

hükümleri yer almaktadır.

Bu hükümlere göre, ferdi işletmenin aktif ve pasifi ile kurulacak bir limited şirkete devir olunması halinde devir kararının alındığı tarih ile limited şirketin hukuken tekemmül ettiği tarih arasında zorunlu olarak geçen süredeki faaliyet neticesinde doğan ticari kazanç şahıs şirketine ait olacağından bu süredeki faaliyetler için ve devir işlemi için fatura düzenlenmesi gerekmektedir.



Ayrıca yeni kurulacak şirkete devir olunan iktisadi kıymetler yeni alınmış kabul edildiğinden bu kıymetler için 333 ve 339 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğlerinden belirtilen süre ve oranlarda amortisman ayrılması gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.







Başkan a.
Grup Müdür V.

_________________
Kod:
Nuri ŞEN


Başa Dön
 Profil Özel mesaj gönder  
 
 Mesaj Başlığı: Re: tacirin şirkete dönüşmesi
Yeni mesajGönderilme zamanı: 17 Ara 2010, 14:55 
Çevrimdışı
kayıtlı kullanıcı
Kullanıcı avatarı

Kayıt: 31 Ara 2009, 12:22
Mesajlar: 374
http://www.muhasebetr.com/yazarlarimiz/ilknur/002/ burada da detaylı olarak bilgi bulabilirsiniz

_________________
Kod:
Nuri ŞEN


Başa Dön
 Profil Özel mesaj gönder  
 
 Mesaj Başlığı: Re: tacirin şirkete dönüşmesi
Yeni mesajGönderilme zamanı: 17 Ara 2010, 14:56 
Çevrimdışı
kayıtlı kullanıcı
Kullanıcı avatarı

Kayıt: 31 Ara 2009, 12:22
Mesajlar: 374
Zeki Burak ÖZKÖSEMEN
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir



FERDİ İŞLETMENİN SERMAYE ŞİRKETİNE DÖNÜŞÜMÜ SÜRECİ



Sağladığı birçok yasal ve vergisel avantaj şirketleşme faaliyetlerinin hız kazanmasını sağlamıştır. Mükellefler tarafından önemle üzerinde durulan başlıca avantajlar;

· Ortakların sermaye tutarları ile sınırlı sorumluluğu,

· Şahıs- kurum vergilerinin ayrılığı,

· Özellikle belli bir tutarı aşan gelirlerin vergilenmesinde gelir vergisi tarifesine göre kurumlar vergisi oranının (%20) düşük kalması,

· Kurumsallaşma sürecinde şirket olmanın getirdiği yararlar

olarak sıralanabilir.



Ferdi bir işletmeyi sermaye şirketine dönüştürme süreci makalemizin temel konusunu oluşturmaktadır.



GVK’nın 81/2. maddesi hükmüne göre “Kazancı bilanço esasına göre tespit edilen ferdi işletmenin bilançosunun bir sermaye şirketine aktif ve pasifiyle bütün halinde devrolunması, devir alan şirketin bilançosuna aynen geçirilmesi ve devredilen ferdi işletmenin sahip veya sahiplerinin şirketten, devir bilançosuna göre hesaplanan öz sermayesi tutarında ortaklık payı alması” şartıyla bir işletmenin sermaye şirketine devrinde veya sermaye şirketine dönüşümünde değer artışı kazancı hesaplanmaz ve vergilendirilmez.



KDVK’ nın 17/4-c maddesi hükmünde göre “GVK’nın 81.maddesi belirtilen işler……..” KDV’den istisna edilmiştir.



Kazancı bilanço esasına göre tespit edilen bir işletmenin sermaye şirketine dönüşümü sürecinde öncelikle yapılması gereken işlem; şahıs işletmesinin özsermaye tutarının tespitidir.. Şahıs işletmesi dönüşümü eğer LTD. Şti. olacak ise Sanayi ve Ticaret Bakanlığı İç Ticaret: 2004/2 sayılı tebliğ ile özsermaye tespiti mahkeme kanalıyla veya Yeminli Mali Müşavir Raporuyla olabilmektedir. Eğer dönüşüm A.Ş.’e olacak ise mahkeme yolu izlenmelidir. Pratikte en çok tercih edilen dönüşüm LTD Şti’ne dönüşüm olduğu için, özellikle bu işleme uygun süreç anlatılacaktır.



Aşağıda adım adım sürecin işleyiş şeklini ve yapılması gereken işlemleri bulabilirsiniz:



1) Öz sermaye tespitine karar verilen tarihe ilişkin (Mümkün olduğunca yakın bir tarihin seçilmesinde fayda vardır) bilanço, mizan çıkarılır ve YMM öz sermaye raporu hazırlanır. YMM Raporunda varsa şirkete ait taşıtların plakalarının da belirtilmesinde ileri aşamalarda yapılacak tescil işlemleri açısından fayda vardır.



2) Şirket ana sözleşmesi yazılır. (7 kopya) Genel şirket kuruluşlarında bulunması gereken madde ve bilgiler sözleşmede yer alır. Ancak, şirketin sermayesinin yazıldığı “SERMAYE” maddesi aşağıdaki şekilde düzenlenir:





“ Şirketin sermayesi ……….-YTL ’den ……… paya Ayrılmış olup bir payının değeri 50,00(elli)-YTL’ dir. Bu sermayenin …………..- YTL’ sı ayni, …….-YTL’sı ise nakti sermaye olarak karşılanmıştır.



ORTAĞIN ADI SOYADI
PAY ADETİ
PAY TUTARI

AYNİ
NAKDİ
TOPLAM

Ad Soyad





Ad Soyad





TOPLAM









Nakti sermayenin dörtte biri tescil tarihinden itibaren 3 ay içinde ödenecektir. Geriye kalan dörtte üçü 3 yıl içinde ödenecektir. Ortakların yazılı muvafakatı alınmak şartı ile önceden istenebilir.



Ayni Sermaye ise, Türk Ticaret kanununun 139 ve 508. maddelerine göre tüm aktif ve pasifi ile birlikte devralınan ……… Ticaret Siciline …. sicil no su ile tescilli ………… ferdi işletmesinin öz varlığından teşkil etmiş olup, ferdi işletmenin öz varlığı, Yeminli Mali Müşavir ……….’in ………. tarihli, ………... sayılı raporu ile tespit edilmiş bulunmaktadır.



Ayni sermaye karşılığı paylar şirketin kuruluşundan itibaren üç yıl geçmedikçe başkasına devredilemez. Ferdi işletmenin borç ve alacakları iş bu Limited Şirket bünyesinde de aynen devam edecektir. “



3) Şirket Unvanına karar verilip, Ticaret Sicilinden Unvan sorgulatmakta ve sözleşmeyi ona göre yazmakta fayda vardır.



4) Şirket sözleşmesi notere tasdik ettirilir. (7 kopya) Ortakların nüfus fotokopileri ve ikametgah suretleri (3’er kopya) hazırda bulundurulur.



5) Bu aşamada noterden imza tescil beyannamesi alınır. (Ticaret odasına verilmek üzere gereklidir)



6) Ticaret Odasından Taahhütname alınarak şirket yetkilisince imzalanır.



7) Ticaret Odasından İşyeri Bildirim Formu alınır. 1 adet doldurulup, 6 adet fotokopi alınıp, şirket yetkilisince imzalanır.



8) Sanayi ve Ticaret Odası Başkanlığına ve Ticaret Sicil Memurluğu’na hitaben şirket kuruluş dilekçeleri düzenlenir.



9) YMM raporu, noterden onaylı ana sözleşme, imza tescil beyannamesi ve diğer ekler ile Ticaret Odasına başvurulup, şirket tescili yaptırılır.



10) Şirket tescili’ne müteakip noterde yasal defterler tasdik ettirilir.



11) Şirket’e müdür tayini ile ilgili ortaklar kurulu kararı alınıp notere onaylatılır.



12) Ticaret Odasından alınacak yazıya istinaden Noterden Şirket yetkililerine (Müdürlere) ilişkin imza sirküleri çıkartılır.





13) Vergi Dairsince yapılacak yoklamanın ardından, şirket adına fatura bastırılır. Varsa yazarkasa’da unvan değişikliği yapılır ve ÖKC Levhası Şirket adına tescil ettirilir.



14) SSK’lı işçi çalıştırılıyor ise SSK’na devir bildirgesi verilir.





15) Trafik, tapu vs. sicillere kayıtlı aktifler var ise, bunlar ilgili makamlara başvurularak şirket adına tescilleri yapılır.





Şahıs işletmesinin sermaye şirketine dönüşüm sürecini, pratikteki uygulamalarıyla birlikte aktarmaya çalıştık. İzlediğimiz süreç mahkeme yoluyla yapılan dönüşümlerden hem süre hem de maliyet açısından daha uygun bir süreçtir. İşlemler 2-3 iş günü içerinde tamamlanmakta ve aksaklık yaşanmadan firma faaliyetlerine devam edebilmektedir.

http://www.ozkosemen.com/makalelerimiz/ ... haber_id=1

_________________
Kod:
Nuri ŞEN


Başa Dön
 Profil Özel mesaj gönder  
 
Eskiden itibaren mesajları göster:  Sırala  
Yeni başlık gönder Başlığa cevap ver  [ 5 mesaj ] 

Tüm zamanlar UTC


Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 4 misafir


Bu foruma yeni başlıklar gönderemezsiniz
Bu forumdaki başlıklara cevap veremezsiniz
Bu forumdaki mesajlarınızı düzenleyemezsiniz
Bu forumdaki mesajlarınızı silemezsiniz
Bu foruma eklentiler gönderemezsiniz

Geçiş yap:  
Powered by phpBB © 2000, 2002, 2005, 2007 phpBB Group

Türkçe çeviri: phpBB Türkiye